Mijn hele leven lang was daar die kikker. Die stille bijrijder die, zodra ik in de aanwezigheid van mensen ging spreken, langzaam zijn weg naar boven aflegde. Van mijn tenen naar mijn keel. Om, eenmaal daar aangekomen, zichzelf zo op te bollen dat mijn stembanden letterlijk platgelegd werden en ik compleet van het padje raakte. Waarom? Omdat ik geen woord meer kon uitbrengen. Echt geen woord. Spreekbeurt, leesbeurt, presentatie, voorstelrondje: you name it. Same story, same frog. Zelfs 25 jaar later, tijdens mijn eigen VIP-dag, leek die kikker ineens weer wakker gekust. Terwijl ik langs de zijlijn in gevecht was met mijn kikker, nam mijn vriendin het woord over. Na die dag kon ik alleen nog maar denken: dit nooit meer. Dit bracht me bij Toastmasters.
Soms kom je op een punt in je leven dat je voelt dat het genoeg is. Soms ontstaat zo’n punt door een verlangen. En soms door de pijn die je tegenkomt zodra je dat verlangen serieus neemt. Ik wist dat ik meer kon. Dat ik een goede trainer, entertainer, expert, leraar of spreker kon zijn. Maar de kikker versperde mijn pad. En als het niet de kikker zelf was, dan was het wel de gedachte aan de kikker.
Jarenlang heb ik me erbij neergelegd. Tot ik Brené Brown zag spreken tijdens haar TED Talk De kracht van kwetsbaarheid. Ze deed dat op zo’n ontwapenende, krachtige en menselijke manier dat ik alleen maar kon denken: dit wil ik ook. Niet omdat ik Brené Brown wilde worden, maar omdat ik voelde dat er iets in mij was dat ook uitgesproken wilde worden. Dat verlangen bracht me ruim twee jaar geleden naar Amersfoort Toastmasters.
Leren spreken bij Toastmasters
Als je wilt leren spreken, kun je dat op veel manieren doen. Er zijn fantastische sprekers en sprekerscoaches die je hierbij kunnen helpen, maar je kunt je ook aansluiten bij Toastmasters. Toastmasters is een internationale organisatie met clubs over de hele wereld. Je vindt ze vooral in grotere steden. Iedereen die zijn of haar sprekersvaardigheden wil ontwikkelen, is welkom. Leeftijd, ervaring of doel maken niet uit. Juist dat maakt de groep zo mooi gemengd.
Er is geen docent die voor de groep staat te vertellen hoe het moet. Iedere bijeenkomst volgt een vaste structuur, met vaste rollen. Er is een Toastmaster van de avond, een grammaticus, een eh-teller, een tijdwaarnemer, een videograaf en een stemmenteller. Er zijn sprekers, evaluatoren, een improvisatieleider en een evaluator van de avond. Iedereen draagt iets bij en iedereen leert door te doen.
Je vraagt online je speech aan. Als je die geeft, krijg je feedback van je eigen evaluator van die avond. Daarnaast krijg je van alle aanwezige leden tops en tips op papier. Dat maakt het een fantastisch concept. Niet omdat het perfect of gelikt is, maar omdat iedereen daar hetzelfde doet: de randen van zijn of haar comfortzone opzoeken. En juist dat maakt het veilig. Je zit daar met mensen die precies weten wat het betekent om spanning te voelen en toch op te staan.
Wat er gebeurde toen ik bleef oefenen
In februari 2024 stapte ik voor het eerst binnen als gast. En vanaf dat moment reed ik iedere tweede en vierde donderdag van de maand richting Amersfoort om mijn sprekersvaardigheden te ontwikkelen.
En daarin speelde ook mijn mentor een belangrijke rol. Door mee te kijken, vragen te stellen, feedback te geven en me soms net dat zetje te geven waardoor ik weer een volgende stap durfde te zetten. Je leert spreken door te doen, maar je groeit doordat er mensen zijn die met aandacht met je meekijken.
In twee jaar tijd deed ik dingen waarvan ik eerder nooit had gedacht dat ik ze zou durven.
Ik gaf speeches, stond te improviseren tijdens het improviseren, deed mee aan wedstrijden van Toastmasters Nationaal en Internationaal en ging samen met de club naar Groningen. Ik vertelde zonder enige vorm van gêne over de Dirty Little Secrets van mijn moeder, die ik natuurlijk compleet uit mijn duim had gezogen, maar waar we met z’n allen heel hard om hebben gelachen.
Ook stond ik op het podium, letterlijk in de schijnwerpers, met mijn theatervoorstelling De Vrouw in de Arena. Om, net als Brené, mensen aan te moedigen hun eigen hart te volgen. En dan is er nog die wens voor een TEDx Talk. De uitnodiging om auditie te doen heb ik inmiddels op zak, maar ik geef mezelf nu eerst rustig de tijd om over een onderwerp na te denken.
Er is veel gebeurd in twee jaar tijd. We hebben veel gelachen, veel geapplaudisseerd en ik ben gegroeid. Niet alleen in spreken, maar vooral in zichtbaar durven zijn.
Wat Toastmasters me leerde over lef en zichtbaarheid
Want wat je aan de buitenkant ziet, vraagt altijd om interne verschuivingen. Het vraagt lef om het clubhuis binnen te stappen en nieuwe mensen te ontmoeten. Lef om hardop te zeggen dat je iets graag wilt, maar het nog niet goed kunt. Het lef om jezelf voor te stellen terwijl zestig ogen naar je kijken. Lef om je eigen speeches te schrijven zonder te weten hoe erop gereageerd wordt. En het lef om je verhaal te doen tegenover een zaal vol mensen.
Het vraagt ook lef om onverstoorbaar door te gaan als er niet om je grappen gelachen wordt. Om een ander warm te feliciteren terwijl je zelf zo graag had willen winnen, om je opnieuw in te schrijven voor een wedstrijd, ook al behaalde je de vorige keer niet eens een podiumplaats. Om feedback te ontvangen terwijl je dacht dat je het toch best aardig had gedaan. En om alsnog je podium te pakken terwijl er net iemand voor je was met zeven jaar ervaring en een dijk van een presentatie.
Daarom ben ik nog altijd in de ban van de uitspraak over De Man in de Arena van Theodore Roosevelt. Een uitspraak die ik vol overtuiging deel tijdens mijn speech De Vrouw in de Arena, en die ik ook nu met je deel.
Het is niet de criticus die telt.
Niet degene die wijst op hoe de ander struikelt,
of wat hij beter had kunnen doen.
De eer is voor de man in de arena,
degene die werkelijk strijdt.
Die fouten maakt, tekortschiet,
maar toch doorgaat.
Want hij weet wat echte moed is.
En zelfs als hij faalt,
faalt hij terwijl hij grootmoedig durfde te zijn.
Wat ik jou wil meegeven
Gisteren gaf ik mijn afscheidsspeech bij Toastmasters. Niet omdat ik het er niet naar mijn zin heb. Niet omdat ik uitgeleerd ben. Maar omdat ik voor nu meer ruimte in mijn agenda wil creëren.
Wat Toastmasters mij vooral geleerd heeft, is dit: je kunt leren wat nu nog spannend voelt. Ook spreken. Ook zichtbaar zijn. En ook jezelf laten zien met je verhaal, je visie, je expertise en je stem. Mijn klanten hoeven zich niet te ontwikkelen tot podiumtijgers. En jij ook niet. Maar ik wil je wel iets meegeven: ook als zichtbaarheid nu spannend voelt, kun je het leren.
Niet door te wachten tot je geen spanning meer voelt, niet door uit te stellen tot je verhaal perfect is en niet door jezelf te dwingen iemand te worden die je niet bent. Maar door nu te beginnen. Klein, eerlijk en stap voor stap. Want de klok tikt toch wel door. En terwijl jij wacht tot het perfect voelt, wachten er misschien mensen op precies dat wat jij te brengen hebt.
Als zichtbaarheid groter wordt dan jezelf
Door te oefenen ga je je steeds meer op je gemak voelen met je eigen zichtbaarheid. En misschien nog wel belangrijker: je gaat zien wat jouw zichtbaarheid betekent voor een ander. Hoe waardevol het is dat jij die stap zet. Dat jij je verhaal deelt. Dat jij je stem gebruikt.
Dan wordt zichtbaarheid ineens groter dan jezelf. Want dan gaat het niet meer over jouw angst, of over wat anderen misschien van je vinden. Maar dan gaat het over wat jij te brengen hebt. En hoe je daarmee anderen kunt helpen.
PS. Op 23 juni geef ik mijn masterclass ‘Zelfverzekerd Zichtbaar zonder te schreeuwen’ opnieuw, maar dan in een nieuw jasje. Ik heb de inhoud opgefrist, aangescherpt en aangevuld met nieuwe inzichten. Dus ook als je al eens bent geweest, schuif gerust opnieuw aan. Je haalt er deze keer weer andere dingen uit.
Inschrijven kan hier: paulaterpstra.nl/masterclass
